In de Database Oorlogsmonumenten van het Nationaal Comité 4 en 5 mei zijn meer dan 3.500 oorlogsmonumenten opgenomen die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog en/of oorlogssituaties en vredesoperaties nadien.
Drie van deze monumenten staan in Woudsend of de omgeving.

Al deze monumenten houden de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog en alle oorlogssituaties en vredesoperaties daarna levend.
Een monument kan herinneren aan de hele Tweede Wereldoorlog of oorlogssituaties en vredesoperaties nadien of aan een bepaalde gebeurtenis of persoon/personen.

Locatie
Het monument is geplaatst in het plantsoen voor de Karmel Kerk aan het Aldtsjerkhof in Woudsend.
GPS: 52.942513, 5.627955

Herdachte groepen
Militairen in dienst van het Ned. Kon. na 1945, Burgerslachtoffers, Verzet Nederland

oorlogsmonument woudsend
Foto: https://commons.wikimedia.org

Tekst
Op de gedenkstenen zijn de namen van vijf oorlogsslachtoffers uit Woudsend aangebracht.

Vorm en materiaal
Het 'Monument voor de Gevallenen' in Woudsend is een gemetselde ring, waarin in een zeshoek vijf gedenkstenen en een zuil van witte natuursteen zijn ingemetseld. De zuil wordt bekroond door een urn waaruit een vlam opstijgt. Het gedenkteken is 2 meter hoog en heeft een doorsnede van 1 meter 75.

Geschiedenis

Het 'Monument voor de Gevallenen' herinnert de inwoners van Woudsend aan de vijf medeburgers die tijdens de Tweede Wereldoorlog of in het voormalige Nederlands-Indië door oorlogshandelingen zijn omgekomen.

De namen van de vijf slachtoffers luiden: Jouke Hoekstra, Emylius de Hoop, Sijmen de Jong, Jacob Nagelhout en Diedert Schilstra.

Jouke Hoekstra werd geboren op 10 juli 1923 in Woudsend. Hij overleed op 10 juli 1947 te Buitenzorg als korporaal van het 3e Garde Regiment Grenadiers en werd begraven op het Nederlandse Ereveld Menteng Pulo te Djakarta.

Emylius de Hoop werd geboren op 8 januari 1924 in Woudsend. Hij stierf een gewelddadige dood aan boord van de 'Friesland' op het IJsselmeer. Op 21 oktober 1942 voerde de Royal Air Force dag-aanvallen uit met door RAF-piloten gevlogen Mustangs op het scheepvaartverkeer op het Dortmund-Eemskanaal, een Duits vliegveld bij Laken in België en militaire kampen en vliegvelden in Nederland. Ook goederentreinen en locomotieven werden onder vuur genomen. Ook de 'Friesland' van rederij Koppe werd aangevallen. Het schip was op 21 oktober om elf uur uit Lemmer vertrokken met als reisdoel Amsterdam. Net voorbij Rotterdammerhoek schreeuwde de lichtmatroos Emylius de Hoop: 'Vliegtuigen!' Twee Mustangs wipten over de dijk van de Noordoostpolder om vervolgens laag vliegend de 'Friesland' te bestoken. De mitrailleursalvo's gierden door het bovenschip en de stuurhut. De passagiers waren op het dek beneden, waardoor zij niet werden geraakt. Van de bemanning werden kapitein Jelle Hendriksma, stoker Jacob Thijseling, matroos Gerke Bootsma en lichtmatroos Emylius de Hoop gedood. De Hoop werd begraven op het kerkhof van Ypecolsga.

Sijmen de Jong werd geboren op 22 oktober 1925 in Woudsend. Hij stierf te Parakan-Kondang als soldaat van de Infanterie op 22 december 1947. Hij werd begraven op het Nederlandse Ereveld Menteng Pulo te Djakarta.

Jacob Cornelis Nagelhout werd geboren op 15 april 1917 in Woudsend. Op zondag 15 april 1945 gingen gevechtsgroepen van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten bij de Wellebrug in de straatweg tussen Sneek en Lemmer tot de aanval over. Zij slaagden erin een 'Sprengkommando' van de bezetter te ontwapenen, waarbij drie wagens met munitie werden buitgemaakt. De Wellebrug werd afgedraaid, waarop een vuurgevecht volgde met dertig goed bewapende Duitse militairen, die later ook nog versterking kregen. Tijdens dit gevecht sneuvelde Jacob Nagelhout. Hij overleed op zijn 28ste verjaardag en werd begraven op de R.K. begraafplaats in Sneek. In Woudsend is een straat naar hem genoemd.

Diedert Schilstra werd geboren op 1 december 1923 in Woudsend. Hij sneuvelde als sergeant in het 'Friese Bataljon' op 2 september 1946 te Oetjoeng-broeng en werd begraven op het Nederlandse Ereveld Pandu te Bandoeng.

Onthulling
Het monument is onthuld op 4 mei 1954 door burgemeester F. Tjaarderinks.

Ontwerper
Willem Johannes Valk (beeldhouwer) (1898-1977), A. Goodijk (architect)

Bron
Website Nationaal Comité 4 en 5 mei

Locatie
Het monument bevindt zich aan de N928 tussen Woudsend en Balk bij hectometerpaal 5.3.
GPS: 52.934349, 5.606707

Herdachte groepen
Geallieerde militairen, Burgerslachtoffers

oorlogsmonument waterloo
Foto: www.woudsendonline.nl 

Tekst

'1940 - 1945
HIER VIELEN OP
17 DECEMBER 1942,
MEDE VOOR ONZE VRIJHEID
DE GEALLIEERDE VLIEGERS
F/O. LT. M.A. NIAS.
SGT. J.G. DENING.
SGT. J. CALLAN.
SGT. L.G. POWELL.
SGT. W.Mc.B.J. STARK.
SGT. E. CROAL.
SGT. G.B. WILKINSON.

BIJ DE WELLEBRUG SNEU-
VELDE OP 15 APRIL 1945,
JACOB CORN. NAGELHOUT
GEBOREN 15 APRIL 1917
TE WOUDSEND.'

Vorm en materiaal
Het oorlogsmonument in Waterlo is een betonnen gedenkzuil, omringd door een hekwerk. Het gedenkteken is 2 meter hoog, 3 meter breed en 2 meter diep.

Geschiedenis

Het oorlogsmonument herinnert de inwoners van Waterlo aan de zeven geallieerde vliegers die op 17 december 1942 in de omgeving van het dorp sneuvelden en aan medeburger Jacob Nagelhout die op 15 april 1945 bij de Wellebrug door oorlogsgeweld is omgekomen.

De namen van de zeven geallieerde slachtoffers luiden: Maurice Alfred Nias, John Glenn Dening, John Arthur Callan, Leonard George Powell, Mc. Bain James Stark en Edward Croal, Gordon Bowden Wilkinson.

Jacob Cornelis Nagelhout werd geboren op 15 april 1917 in Woudsend. Op zondag 15 april 1945 gingen gevechtsgroepen van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten bij de Wellebrug in de straatweg tussen Sneek en Lemmer tot de aanval over. Zij slaagden erin een 'Sprengkommando' van de bezetter te ontwapenen, waarbij drie wagens met munitie werden buitgemaakt. De Wellebrug werd afgedraaid, waarop een vuurgevecht volgde met dertig goed bewapende Duitse militairen die later ook nog versterking kregen. Tijdens dit gevecht sneuvelde Jacob Nagelhout. Hij overleed op zijn 28ste verjaardag en werd begraven op de R.K. begraafplaats in Sneek. In Woudsend is een straat naar hem genoemd.

De op 17 december 1942 neergeschoten Lancaster BI ED355 KM-D (for Dog) no. 44 (Rhodesia) Squadron no.5 Group Royal Air Force Bomber Command was opgestegen van de basis Waddington en had als doel de Duitse stad Nienburg, tussen Bremen en Hannover. Al op de heenreis werd de bommenwerper om 20.22 uur in brand geschoten tussen Lemmer en Spannenburg door de Messchersmitt 110 van Hauptmann Helmut Lent van IV/NJG1 - Leeuwarden. De piloot probeerde een noodlanding ten noorden van Woudsend te maken, maar vlak voor Waterlo deed zich in de romp van het toestel een ontploffing voor, waardoor de bomluiken wegsloegen. Op een hoogte van 20 meter scheerde het brandende toestel over de boerderijen van Waterlo. Door een ontploffing in de munitiemagazijnen, brak de staart af. De rest van de machine sloeg 3 meter de grond in en bleef daar vier dagen branden. Flight Sergeant Croal werd gevonden bij de achterkoepel en Sergeant Wilkinson bij de rest van het wrak. Beiden werden begraven op het kerkhof te Ypecolsga. Toen in 1950 het wrak werd gelicht en de nog aanwezige bommen onschadelijk waren gemaakt, werden de overige bemanningsleden geïdentificeerd en begraven op de militaire begraafplaats 'Jonkerbosch' bij Nijmegen. Daarbij werd abusievelijk vermeld dat dit een Stirling bemanning was, die bij Nijmegen was omgekomen. De overige omgekomen bemanningsleden waren John Glenn Dening, John Arthur Callan, Maurice Alfred Nias, Leonard George Powell en Mc. Bain James Stark.

Onthulling
Het monument is onthuld in het voorjaar van 1952.

Ontwerper
Steenhouwerij Eggenlaar

Bron
Website Nationaal Comité 4 en 5 mei

Locatie
Het erehof maakt deel uit van de begraafplaats in Ypecolsga.
GPS: 52.9314305, 5.6030704

Herdachte groepen
Geallieerde militairen

oorlogsmonument ypecolsga
Foto: https://commons.wikimedia.org

Vorm en materiaal
Het Britse erehof in Ypecolsga herbergt het stoffelijk overschot van tien gesneuvelde militairen. Bij elk graf is een identiek grafteken van witte natuursteen geplaatst met in reliëf een embleem en een kruis. Het veldje met de eregraven is 1 meter 50 hoog, 9 meter breed en 2 meter 50 diep.

Symboliek
Het kruis is een teken van lijden, strijd en overwinning

Geschiedenis

Het Britse erehof herinnert de inwoners van Ypecolsga aan tien geallieerde militairen van het Gemenebest die tijdens de Tweede Wereldoorlog op Nederlands grondgebied zijn gesneuveld.

De namen van de tien slachtoffers luiden: Edward Croal, Walter Edwin Davey, Edward Henry Finch, George John Charles Hall, Donald Richard Higgs, Charles Willis Eric Leach, James Joseph O'Neill, Thomas Cuthbert Timney, Richard Frederick Whitaker en Gordon Bowden Wilkinson.

Onthulling
De eregraven zijn opgericht in 1952 en staan onder bescherming van de Commonwealth War Graves Commission.

Bron
Website Nationaal Comité 4 en 5 mei